Tạp Chí Kinh Tế Sài Gòn Kỳ Số 52-2025

KTSG số 52-2025: Bàn về tính khả thi của Luật Trí tuệ nhân tạo

(KTSG) - Việc Quốc hội thông qua Luật AI vào tháng 12-2025 đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong chiến lược quản trị số quốc gia, đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia tiên phong trên thế giới có khung pháp lý toàn diện về AI. Tuy nhiên, đằng sau kiến tạo hành lang pháp lý, vừa thúc đẩy đổi mới sáng tạo vừa kiểm soát rủi ro, đạo luật này đang đối mặt với những thách thức về cấu trúc, có thể làm ảnh hưởng đến tương lai của hệ sinh thái AI Việt Nam.

Bước tiếp theo sau Luật Trí tuệ nhân tạo (mục Ý kiến): Quốc hội đã thông qua Luật trí tuệ nhân tạo tại kỳ họp thứ 10, giúp Việt Nam trở thành một trong số ít nước đầu tiên trên thế giới sớm có luật hoàn chỉnh về công nghệ trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên cũng có thể do yếu tố thời gian, Luật Trí tuệ nhân tạo đã chừa lại rất nhiều điểm để Chính phủ quy định chi tiết bằng các nghị định hướng dẫn thi hành luật sau này.

Từ khí thế khởi công đến hiệu quả tăng trưởng (An Nhiên): 234 dự án, công trình đồng loạt khởi công, khánh thành ngày 19-12-2025 là một dấu mốc đáng chú ý trong điều hành kinh tế năm nay. Sự kiện này không chỉ cho thấy quy mô đầu tư lớn, mà còn gợi nhiều suy ngẫm về cách Việt Nam tạo động lực tăng trưởng và quản trị phát triển trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Nhà ở xã hội và nhà giá rẻ ở Việt Nam: vòng luẩn quẩn của chính sách? (PGS. Trương Quang Thông): Lý thuyết và thực tế đã cho thấy, nếu chính sách nhà ở chỉ tác động lên bề mặt của vấn đề, chẳng hạn như xây thêm căn hộ, hỗ trợ tín dụng, nhưng lại không chạm vào cấu trúc sở hữu đất đai và lợi ích kinh tế đằng sau nó, thì các kết quả thực tế thường rất hạn chế.

Bảng giá đất mới có làm khó “luồng xanh” nhà ở xã hội? (Phạm Đăng Khoa): Khi bài toán tài chính được tháo gỡ, “luồng xanh” thủ tục mới có thể phát huy ý nghĩa, giúp dự án nhà ở xã hội triển khai nhanh hơn và hiệu quả hơn. Đây là yếu tố quan trọng để đạt mục tiêu an sinh nhà ở mà Nhà nước đã đặt ra, đồng thời tạo điều kiện để các chủ trương minh bạch hóa thị trường đất đai được triển khai một cách nhất quán và thực tế hơn.

Bàn về tính khả thi của Luật Trí tuệ nhân tạo (Trịnh Ngọc Nam): Trong bối cảnh Quốc hội vừa thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo vào ngày 10-12-2025, luật sư Trịnh Ngọc Nam đã có bài phân tích chuyên sâu về khung pháp lý AI đầu tiên của Việt Nam và những hệ quả đối với nền kinh tế số. Bài viết kết hợp góc nhìn pháp lý với thực tiễn kỹ thuật, đồng thời có tham chiếu kinh nghiệm lập pháp từ Hàn Quốc và Liên minh châu Âu.

Báo chí và xuất bản trước làn sóng AI: hợp tác chia sẻ hay đối đầu sinh tồn? (Nguyễn Trung Tín - Phạm Nguyễn Yến Dương - Đỗ Thị Phương Thảo): Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (GenAI) đã đặt ngành công nghiệp báo chí và xuất bản toàn cầu trước một ngã rẽ sinh tử: hợp tác để cùng phát triển hay đối đầu để bảo vệ tài sản trí tuệ. Lấy vụ kiện của The New York Times với  OpenAI làm tiền đề phân tích, bài viết chỉ ra những rủi ro hiện hữu đối với báo chí Việt Nam.

Thế giới đang “mở cửa” cho văn bản, dữ liệu huấn luyện AI đến đâu? (Nguyễn Trung Tín - Phạm Nguyễn Yến Dương - Đỗ Thị Phương Thảo): Ba mô hình pháp lý từ châu Âu, Mỹ và Nhật Bản đang vẽ nên ba con đường hoàn toàn khác biệt để giải quyết bài toán làm sao để trí tuệ nhân tạo được “học” mà không giết chết sự sáng tạo.

VN-Index hồi phục mạnh trở lại! (Thanh Thủy): Nhà đầu tư đang sở hữu cổ phiếu có thể tiếp tục nắm giữ để tối ưu hóa lợi suất cho danh mục. Nhưng với những những người chưa kịp mua trong nhịp sụt giảm vừa qua thì cũng không nên mua đuổi trong các phiên VN-Index tăng “nóng”, thay vào đó nên kiên nhẫn tích lũy vị thế trong các nhịp điều chỉnh trở lại của thị trường.

Chứng khoán 2026 - chờ lập đỉnh mới? (Triêu Dương): Sau màn trình diễn ấn tượng trong năm 2025, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2026 sẽ như thế nào? Chỉ số VN-Index có đứng trước cơ hội chinh phục những đỉnh cao mới? Hay sẽ đối mặt với những thách thức lớn gì?

Mục tiêu ổn định vĩ mô năm 2026 và chính sách tiền tệ (Mai Ka): Ổn định kinh tế vĩ mô có thể hiểu là duy trì một trạng thái kinh tế cân bằng, không có những biến động quá lớn, không xảy ra các vấn đề bao gồm: khủng hoảng/suy thoái kinh tế, lạm phát cao hay tỷ lệ thấp nghiệp cao.

Năm trụ cột ngoại giao đô thị và cấu trúc quyền lực mềm mới cho TPHCM đến 2035 (TS. Nguyễn Tăng Nghị - THS. Huỳnh Hồ Đại Nghĩa): Trọng tâm không chỉ nằm ở việc tăng cường quan hệ đối ngoại, mà còn ở việc tạo dựng một bản sắc đô thị toàn cầu, trong đó TPHCM vừa là trung tâm kinh tế, vừa là điểm hội tụ của tri thức, sáng tạo và trách nhiệm với thế giới. Trên tinh thần đó, chiến lược được xây dựng trên năm trụ cột chủ đạo…

Trung Quốc chống cạnh tranh không lành mạnh trên cả môi trường số (Lê Thị Thiên Hương): Trung Quốc vừa sửa đổi luật liên quan đến các quy định về chống cạnh tranh không lành mạnh, với hiệu lực thi hành từ ngày 15-10-2025. Luật này, cùng với luật về chống độc quyền, là hai trụ cột điều chỉnh quan hệ giữa các doanh nghiệp trên thị trường nước này.

Giải quyết xung đột giữa các luật trong quan hệ lao động hiện đại (Nguyễn Hữu Phước): Trong bối cảnh sản xuất và kinh doanh ngày càng số hóa, mọi hoạt động quản lý nhân sự đều gắn chặt với dữ liệu cá nhân của người lao động. Khi loại dữ liệu này trở thành trung tâm của sự vận hành doanh nghiệp, các quy định của Bộ luật Lao động, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân và Luật Sở hữu trí tuệ bắt đầu giao thoa mạnh mẽ và thường xuyên tạo ra các xung đột cần được giải quyết.

Ông Trần Chiến - Chủ tịch An Phước: 32 năm kiên định với thời trang bền vững và trách nhiệm (Kim Yến): Trong bối cảnh thị trường thời trang Việt Nam ngày càng cạnh tranh khốc liệt, nhiều thương hiệu nội địa phải chuyển nhượng hoặc thu hẹp thị phần. Giữa làn sóng đó, An Phước vẫn giữ vững vị thế dẫn đầu ở phân khúc thời trang nam trung và cao cấp, nhờ vào sự tin tưởng của khách hàng và chiến lược phát triển bền vững.

Việt Nam dần trở thành điểm nóng của thị trường cá hồi (Ngọc Như): Mươi năm trước, cá hồi tại Việt Nam chủ yếu xuất hiện trong các nhà hàng Nhật Bản cao cấp, phục vụ nhóm khách hàng có thu nhập cao hoặc người nước ngoài. Tuy nhiên, bức tranh tiêu dùng đã thay đổi nhanh chóng trong những năm gần đây.

Thỏa thuận cổ đông: sự thừa nhận gián tiếp qua cơ chế chủ sở hữu hưởng lợi (Trần Minh Quyết): Thỏa thuận cổ đông (TTCĐ) từ lâu đã trở thành một công cụ quen thuộc trong đời sống doanh nghiệp Việt Nam. Dù không xuất hiện trong bất kỳ văn bản pháp luật chính thức nào, TTCĐ lại hiện diện trong hầu hết các giao dịch góp vốn, từ các công ty khởi nghiệp nhỏ cho đến các tập đoàn có vốn đầu tư nước ngoài.

Bảo vệ dữ liệu cá nhân - ngành khảo sát thị trường ứng phó ra sao? (Nguyễn Nhật Dương): Giữ một phạm vi dữ liệu cá nhân khách hàng khá rộng, các doanh nghiệp khảo sát thị trường tại Việt Nam như đang “ngồi ghế nóng” khi Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân của Việt Nam chính thức được thực thi toàn diện từ năm 2026, làm thay đổi toàn bộ hoạt động thu thập - phân tích - chuyển giao dữ liệu cá nhân tại Việt Nam.

Vì “chọn lọc” tạo ra “bị chọn” và “không được chọn” (TS.BS. Phạm Minh Triết): Ý tưởng “có thể chọn lọc gen để đào tạo tinh hoa” - câu chuyện thời sự đáng chú ý tuần rồi - không chỉ dừng lại ở các thuật ngữ khoa học hay những con số khô khan. Nó chạm tới những giá trị nền tảng của xã hội là phẩm giá, cơ hội và sự tôn trọng với mỗi con người.

TPHCM: trẻ và giàu di sản, nhưng… (Ngọc Khuyến): TPHCM đang trong giai đoạn quan trọng của quá trình mở rộng địa giới và tái định vị bản sắc đô thị. Nhưng giữa nhịp phát triển mạnh mẽ, di sản văn hóa - một lớp trầm tích tạo nên “hồn phố” - lại ngày càng mong manh, lặng lẽ đứng bên lề dòng chảy phát triển.

Thạch thảo mùa Giáng sinh (Trần Thanh Bình): Tôi lang thang nhớ những Noel xưa bằng lọ hoa thạch thảo tím ngát, bằng tiếng chuông nhà thờ Hạnh Thông Tây ở Gò Vấp đổ dồn, xen lẫn câu hát trong bản Hai mùa Noel của nhạc sĩ Đài Phương Trang: Hẹn nhau năm tới, khi Giáng sinh về muôn nơi… vọng ra từ các ngõ hẻm.

Ra nước ngoài làm việc sẽ không còn dễ (Lạc Diệp): Làn sóng chính trị chống nhập cư đã bắt đầu định hình lại dòng chảy di cư vào các quốc gia giàu có. Biên giới đang dần bị siết chặt bất chấp nguy cơ thiếu hụt lao động nghiêm trọng.

Chi tiêu mùa Giáng sinh cho thấy sự thay đổi về hành vi tiêu dùng tại Mỹ và châu Âu (Song Thanh): Mùa mua sắm Giáng sinh tại Mỹ và châu Âu vẫn đang ghi nhận doanh thu tích cực. Tuy nhiên, đằng sau bức tranh sôi động ấy là những tín hiệu cho thấy người tiêu dùng đang chịu áp lực ngày càng lớn từ lạm phát và chi phí sinh hoạt cao.

2026 đã là năm robot dạng người chưa? (Nguyễn Vũ): Cuộc đua chế tạo robot dạng người sẽ nóng hẳn lên trong năm 2026, nhưng con đường làm ra con robot hoạt động y như người thật vẫn còn lắm gian nan.

Mời bạn đọc đón xem!

Giá sản phẩm trên Tiki đã bao gồm thuế theo luật hiện hành. Bên cạnh đó, tuỳ vào loại sản phẩm, hình thức và địa chỉ giao hàng mà có thể phát sinh thêm chi phí khác như phí vận chuyển, phụ phí hàng cồng kềnh, thuế nhập khẩu (đối với đơn hàng giao từ nước ngoài có giá trị trên 1 triệu đồng).....