Lâu nay, ma cà rồng thường được đọc như một hình tượng vay mượn từ phương Tây, gắn với các truyền thuyết Gothic hay văn hóa đại chúng hiện đại. Tuy nhiên, Ma cà rồng - Ma quỷ, tưởng tượng và bản sắc, xã hội Thái của Nguyễn Mạnh Tiến đưa người đọc đến một hướng tiếp cận khác: ma cà rồng không phải là khái niệm nhập khẩu đơn thuần, mà là hiện tượng đã được ghi nhận, biến dạng và tái kiến tạo trong nhiều tầng văn bản của lịch sử Việt Nam. Từ các thư tịch trung đại đến đến các ghi chép cận đại và những khảo tả dân tộc chí đầu thế kỷ 20, hình tượng “ma hút máu” xuất hiện dưới nhiều tên gọi khác nhau: “phi phống”, “ma cà rồng”, “phi đầu Lạo tử”... Không tồn tại như một thực thể thống nhất, nó di chuyển giữa các hệ tri thức - từ dân gian, Nho học, báo chí, cho đến từ điển hiện đại, mỗi lần lại mang một ý nghĩa khác.